Cijfers ICB-sector 1ste trimester 2016

15/07/2016

De fondsensector kende een lichte terugval gedurende het eerste kwartaal van 2016 toe te schrijven aan negatieve beursevoluties.

Fondsenindustrie houdt goed stand in volatiele markten.

De Belgische fondsensector kende gedurende het eerste trimester van 2016, ondanks netto inschrijvingen, een lichte terugval van 2,7 %, toe te schrijven aan koersverliezen opgetekend in de onderliggende activa. Eind maart 2016 bedroeg het netto actief van de in België openbaar verdeelde fondsen 168,06 miljard EUR.

Het netto actief van de fondsen die hoofdzakelijk beleggen in vastrentende effecten kende een inkrimping van 3,8 % gedurende het eerste trimester van 2016. Het netto actief van de fondsen die hoofdzakelijk beleggen in niet-vastrentende effecten, zoals aandelenfondsen, daalde tijdens deze periode met 2,2 %.

De gemengde fondsen wisten als enige activaklasse een lichte aangroei op te tekenen gedurende het eerste kwartaal van 2016.

Na afloop van haar algemene vergadering publiceerde BEAMA begin juni haar jaarverslag 2015-2016 online. In dit jaarverslag vindt men, naast het verslag over de werkzaamheden rond actuele thema’s uit asset management, een historisch cijferoverzicht van de Belgische asset management sector met aandacht voor de activa in vermogensbeheer vanuit België, het netto actief/de netto inbreng van de in België gecommercialiseerde fondsen evenals het netto actief/de netto inbreng van de fondsen naar Belgisch recht afgezet tegen de evolutie in de rest van Europa.

Belgische fondsenmarkt1

De Belgische fondsenmarkt wordt gedefinieerd als ‘het in België openbaar verdeeld netto actief van fondsen naar Belgisch en buitenlands recht’. Hierbij rapporteert BEAMA over alle aandelenklassen van de openbare fondsen die in België gecommercialiseerd mogen worden.

Onderzoek van BEAMA toont aan dat de netto activa van de in België publiek gecommercialiseerde fondsen gedurende het eerste kwartaal van 2016 met 4,59 miljard EUR, ofwel 2,7 %, daalden. Hierdoor vertegenwoordigden de in België publiek gecommercialiseerde fondsen eind maart 2016 168,06 miljard EUR.

De daling van de Belgische fondsenmarkt gedurende de periode januari – maart 2016 wordt volledig verklaard door de evolutie van de financiële markten. De aandelenfondsen en de gemengde fondsen konden wel nog steeds rekenen op netto inschrijvingen.

De gemengde fondsen wisten als enige activaklassen een lichte aangroei op te tekenen gedurende het eerste kwartaal van 2016. In deze activaklasse waren de netto inschrijvingen meer dan voldoende om de negatieve beursevoluties te compenseren.

De pensioenspaarfondsen kenden tijdens de eerste drie maanden van 2016 een lichte terugval en sloten af op 16,63 miljard EUR ondanks netto inschrijvingen.

Evolutie van de Belgische fondsenmarkt gedurende het laatste decennium

Percentage aan retail aandelenklassen op de Belgische fondsenmarkt

Fondsen die overwegend beleggen in vastrentende effecten

Binnen de groep van de fondsen die overwegend beleggen in vastrentende effecten, daalden de activa van de in België gecommercialiseerde obligatiefondsen met 0,54 miljard EUR, ofwel 1,7 %, gedurende het eerste kwartaal van 2016 waardoor ze eind maart 2016 uitkomen op een bedrag van 30,53 miljard EUR. Deze beweging is volledig toe te schrijven aan de koersverliezen opgetekend door de onderliggende activa.

De netto activa van de monetaire of geldmarktfondsen tekenden een daling van 1,34 miljard EUR op, ofwel 7,2 %, gedurende de periode januari – maart 2016. Deze beweging is het gevolg van netto terugbetalingen. Zo vertegenwoordigen de monetaire fondsen op het einde van het eerste trimester van 2016 17,18 miljard EUR. De geldmarktfondsen kenden sinds de tweede helft van 2015 een belangrijke toename ten gevolge van de gemengde fondsen die de techniek van bodembewaking toepassen.

Als geheel daalden de netto activa van de fondsen die overwegend beleggen in vastrentende activa gedurende het eerste kwartaal van 2016 met 3,8 %, waardoor hun gecommercialiseerd netto actief eind maart 2016 uitkwam op 47,71 miljard EUR.

Fondsen die overwegend beleggen in niet-vastrentende effecten

Binnen de groep van de fondsen die overwegend beleggen in niet-vastrentende effecten (zoals bv. aandelenfondsen) werden, uitgezonderd de gemengde fondsen, enkel dalende tendensen opgetekend gedurende het eerste kwartaal van 2016 veelal ten gevolge van de negatieve beursevoluties.

De activa in België van de aandelenfondsen daalden met 2,24 miljard EUR, ofwel 5,0 %, in de periode januari – maart 2016 en dit toe te schrijven aan koersverliezen opgetekend door de onderliggende activa die de positieve bijdrage van de netto inschrijvingen teniet deden. Eind maart 2016 bedroeg het vermogen van de aandelenfondsen 43,03 miljard EUR.

Gedetailleerde evolutie van het gecommercialiseerde vermogen gedurende het laatste decennium

De categorie van de gemengde fondsen (inclusief de pensioenspaarfondsen) tekende een bescheiden toename van 0,21 miljard EUR op tijdens het eerste kwartaal van 2016 en dit onder impuls van netto inschrijvingen die de negatieve impact van de koersverliezen opgetekend door de onderliggende activa compenseerden. Daarmee komt het gecommercialiseerde vermogen van deze fondsen uit op 67,14 miljard EUR per eind maart 2016 en vormen ze de grootste activa klasse.
Op vlak van bewegingen ten gevolge van inschrijvingen en terugbetalingen trad er tijdens het derde kwartaal van 2015 een verschuiving op van het gecommercialiseerde vermogen van aandelenfondsen naar monetaire fondsen omdat actief beheerde gemengde (dak)fondsen zo de daling van hun gecommercialiseerde vermogen een halt hebben toegeroepen. Deze portefeuilletoestand werd tijdens het vierde kwartaal van 2015 grotendeels gehandhaafd. Echter, de eerste drie maanden van 2016 doet uitschijnen dat deze situatie terug aan het omkeren is. Meer bepaald, actief beheerde gemengde (dak)fondsen beginnen in hun portefeuillesamenstelling monetaire fondsen terug in te ruilen voor aandelenfondsen.

Binnen de categorie van de gemengde fondsen kenden de pensioenspaarfondsen een lichte terugval van 1,7 % gedurende het eerste kwartaal van 2016 door toedoen van koersverliezen gegenereerd door de onderliggende activa. Het netto actief van de pensioenspaarfondsen daalde gedurende de eerste drie maanden van 2016 met 0,28 miljard EUR om eind maart 2016 een bedrag aan netto activa te vertegenwoordigen ten belope van 16,63 miljard EUR.

Tijdens het eerste kwartaal van 2016 kenden de pensioenspaarfondsen netto inschrijvingen ten belope van 37 miljoen EUR.

De fondsen met kapitaalbescherming kenden tijdens het eerste trimester van 2016 een terugval van 0,58 miljard EUR, ofwel 5,6 %, en vertegenwoordigden een vermogen van 9,78 miljard EUR eind maart 2016. Deze beweging is toe te schrijven aan een combinatie van koersverliezen opgetekend door de onderliggende activa in tweede lijn aangevuld met lichte netto terugbetalingen.

Globaal daalden de netto activa van de fondsen die overwegend beleggen in niet-vastrentende effecten gedurende het eerste kwartaal van 2016 met 2,2 %, en waren ze eind maart 2016 goed voor een gecommercialiseerd vermogen van 120,35 miljard EUR. Deze beweging wordt volledig verklaard door de koersverliezen opgetekend door de onderliggende activa die de positieve bijdrage van de netto inschrijvingen teniet deden.

Fondsen naar Belgisch recht

Openbaar verdeelde fondsen naar Belgisch recht

De openbare fondsen naar Belgisch recht waren eind maart 2016 goed voor een totaal beheerd netto actief van 124,21 miljard EUR. Op datzelfde ogenblik vertegenwoordigden de pensioenspaarfondsen hierin 16,63 miljard EUR, ofwel 1/7de à 1/8ste van de openbare fondsen naar Belgisch recht.

De berekening van de gemiddelde return van de pensioenspaarfondsen op jaarbasis per 31 maart 2016 levert volgend resultaat op:

  • Op 1 jaar: -4,3 %
  • Op 3 jaar: +7,0 %
  • Op 10 jaar: +2,8 %
  • Sinds ontstaan: +6,6 %

BEAMA heeft een boordtabel omtrent pensioenspaarfondsen ontwikkeld die als bijlage aan dit persbericht is toegevoegd. Dankzij deze boordtabel worden voortaan op kwartaalbasis de kerncijfers rond derde pijler pensioenspaarfondsen en hun evolutie op een beknopte manier visueel weergegeven.

Niet-openbaar verdeelde institutionele fondsen naar Belgisch recht

Sinds de uitvoerings-KB’s gepubliceerd werden in het Belgisch Staatsblad van 18 december 20072, kunnen investeringsvehikels ontwikkeld worden op maat van institutionele beleggers en dit onder de vorm van “Institutionele ICB met een veranderlijk aantal rechten van deelneming”. Deze institutionele fondsen zijn niet-openbare fondsen die dienen aangemeld te zijn bij de FOD Financiën.

Deze institutionele fondsen dienen niet verward te worden met de openbare fondsen met niet-retail aandelenklassen, die zijn aangemeld bij de FSMA.

Eind maart 2016 vertegenwoordigden de 146 institutionele compartimenten naar Belgisch recht 13,80 miljard EUR aan netto actief. Deze fondsen spreken vele institutionele beleggers aan, mede doordat zij diepgang geven aan de institutionele markten op het vlak van financiële activa en pensioenvorming.

Meer informatie

Meer informatie kan worden verkregen via de vertegenwoordiging voor BEAMA, zijnde:

of via de algemene perscontacten van Febelfin, zijnde:

Deze en andere statistieken betreffende de ICB-sector, zijn beschikbaar op de website van de BEAMA onder de rubriek ‘Statistieken’.

_____________________________________________

1Conform de lijst van openbare instellingen voor collectieve beleggingen op de FSMA website.
2Daarnaast bestaan nog andere niet openbare fondsen die privaat geplaatst worden.

Meer over: