Cijfers ICB-sector 2de trimester 2017

06/10/2017

De Belgische fondsensector kende tijdens het tweede kwartaal van 2017, ondanks positieve netto inschrijvingen, een daling van 4,0 % die o.m. toe te schrijven is aan een aantal macro-economische factoren zoals volatiele aandelenbeurzen, de stijgende tendens van de lange termijn-rente in internationale context en de wisselkoersevoluties die de waardering van de fondsen hebben beïnvloed. Eind juni 2017 bedroeg het netto actief van de in België publiek verdeelde fondsen 182,3 miljard EUR.

Het netto actief van de fondsen die hoofdzakelijk beleggen in vastrentende effecten noteerde een inkrimping van 6,8 % gedurende het tweede trimester van 2017. Het netto actief van de fondsen die hoofdzakelijk beleggen in niet-vastrentende effecten, zoals “balanced funds” en aandelenfondsen, daalde tijdens deze periode met 3,2 %. 

Binnen de categorie van de gemengde fondsen kenden de pensioenspaarfondsen een toename van 0,3 miljard EUR gedurende de periode maart – juni 2017. Zij bereikten een nieuwe “all time high” van 19 miljard EUR en dit onder impuls van zowel netto instroom als van de gunstige koersevolutie.

De dakfondsen kenden de grootste absolute stijging van hun netto actief. Dergelijke fondsen streven een actief allocatiebeleid na en hebben een grote diversificatie-mogelijkheid. 

De monetaire fondsen kenden de sterkste relatieve stijging tijdens het tweede trimester van 2017 ten gevolge van netto inschrijvingen.

"Ondanks positieve netto inschrijvingen kende de Belgische fondsenmarkt een terugval tijdens het tweede kwartaal van 2017, onder meer toe te schrijven aan een aantal macro-economische evoluties op het vlak van de aandelenbeurzen, de lange termijn-rente en de wisselkoersen die een weerslag hadden op de onderliggende activa van de fondsen."

Marnix Arickx - Voorzitter BEAMA

Belgische fondsenmarkt1

De Belgische fondsenmarkt wordt gedefinieerd als ‘het in België openbaar verdeeld netto actief van fondsen naar Belgisch en buitenlands recht’. Hierbij rapporteert BEAMA over alle aandelenklassen van de openbare fondsen die in België gecommercialiseerd mogen worden.

Onderzoek van BEAMA toont aan dat de netto activa van de in België publiek gecommercialiseerde fondsen gedurende het tweede kwartaal van 2017 met 7,6 miljard EUR, ofwel 4,0 %, daalden. Hierdoor vertegenwoordigden de in België publiek gecommercialiseerde fondsen eind juni 2017 182,3 miljard EUR. Ondanks deze afname overtreft dit totale vermogen het cijfer per einde 2016.

De daling van de Belgische fondsenmarkt gedurende de periode maart – juni 2017 wordt volledig verklaard door de evolutie van de financiële markten. Onder meer een aantal macro-economische elementen dienen in beschouwing genomen.

De Belgische aandelenbeurs kende net zoals de andere Europese aandelenbeurzen een volatiel verloop gedurende het tweede trimester van 2017. Zowel de Bel20 als de Euro Stoxx 50 sloten per einde juni 2017 bijna 1 % lager af dan per einde maart 2017. De Amerikaanse beurs had de wind in de zeilen en tekende een winst op van 3 % gedurende het tweede kwartaal van 2017, doch de verzwakking van de Amerikaanse dollar ten opzichte van de euro met meer dan 6 % heeft samen met de daling van enkele belangrijke deviezen ervoor gezorgd dat het koerseffect op een aantal fondsenportefeuilles negatief was.

Verder hebben de fondsen die overwegend in vastrentende effecten beleggen de stijging ondervonden van de langetermijnrentes die de onderliggende koersen onder druk heeft gezet.

Op de fondsen met kapitaalbescherming na konden alle categorieën van fondsen rekenen op positieve netto inschrijvingen.

De pensioenspaarfondsen trokken de groeilijn van de voorgaande kwartalen ook door tijdens het tweede trimester van 2017. Zo sloten de pensioenspaarfondsen eind juni 2017 af op een vermogen van 19,0 miljard EUR. Hiermee verstevigen zij hun “all time high”.

Evolutie van de Belgische fondsenmarkt gedurende het laatste decennium

Percentage aan retail aandelenklassen2 op de Belgische fondsenmarkt

Fondsen die overwegend beleggen in vastrentende effecten

Binnen de groep van de fondsen die overwegend beleggen in vastrentende effecten, daalden de activa van de in België gecommercialiseerde obligatiefondsen met 3,0 miljard EUR, ofwel 8,5 %, gedurende het tweede kwartaal van 2017 waardoor ze eind juni 2017 uitkomen op een bedrag van 33,4 miljard EUR. In de context van fondsenportefeuilles die voor het merendeel wereldwijd gespreid zijn, is deze beweging toe te schrijven aan macro-economische factoren.

De netto activa van de monetaire of geldmarktfondsen tekenden een stijging van 0,3 miljard EUR op, ofwel 8,6 %, gedurende de periode maart – juni 2017. Deze beweging is het gevolg van netto inschrijvingen. Zo vertegenwoordigen de monetaire fondsen op het einde van het tweede trimester van 2017 een gecommercialiseerd vermogen van 4,0 miljard EUR.
 

Als geheel krompen de netto activa van de fondsen die overwegend beleggen in vastrentende activa gedurende het tweede kwartaal van 2017 met 6,8 %, waardoor hun gecommercialiseerd netto actief eind juni 2017 uitkwam op 37,4 miljard EUR.

Fondsen die overwegend beleggen in niet-vastrentende effecten

Binnen de groep van de fondsen die overwegend beleggen in niet-vastrentende effecten (zoals bv. aandelenfondsen) werden, met uitzondering van de pensioenspaarfondsen en de CPPI-fondsen, enkel dalende tendensen opgetekend gedurende het tweede kwartaal van 2017 en dit ten gevolge van koersverliezen van de onderliggende activa in de fondsenportefeuilles.

De activa in België van de aandelenfondsen namen af met 3,7 miljard EUR, of met 6,1 %, in de periode maart – juni 2017. Deze daling is toe te schrijven aan koersverliezen opgetekend door de onderliggende activa die de positieve bijdrage van de netto inschrijvingen teniet deden. Eind juni 2017 bedroeg het vermogen van de aandelenfondsen 53,6 miljard EUR.

Gedetailleerde evolutie van het gecommercialiseerde vermogen gedurende het laatste decennium

De categorie van de gemengde fondsen (inclusief de pensioenspaarfondsen) tekende een lichte afname van 0,5 miljard EUR op tijdens het tweede kwartaal van 2017. De positieve netto inschrijvingen konden de negatieve impact van de koersverliezen opgetekend door de onderliggende activa niet compenseren. Daarmee komt het gecommercialiseerde vermogen van deze fondsen uit op 82,9 miljard EUR per eind juni 2017.

De categorie van de gemengde fondsen kende de voorbije jaren een toenemend succes en sinds 2015 vormen deze fondsen de grootste activa klasse. Door hun actieve asset allocatie zijn ze zeer geschikt voor het voeren van een risicospreiding-beleid in het vooruitzicht van MiFID II: zij lenen zich uitstekend tot de afstemming van het product op het risicoprofiel van de cliënten.

Binnen de categorie van de gemengde fondsen kenden de pensioenspaarfondsen opnieuw een aangroei gedurende het tweede kwartaal van 2017. De pensioenspaarfondsen vertegenwoordigden eind juni 2017 een bedrag aan netto activa ten belope van 19,0 miljard EUR, een versteviging van hun “all time high” vermogen. Tijdens het tweede kwartaal van 2017 kenden de pensioenspaarfondsen netto inschrijvingen ten belope van 41 miljoen EUR.

De fondsen met kapitaalbescherming kenden tijdens het tweede trimester van 2017 een daling en vertegenwoordigden een vermogen van 8,1 miljard EUR eind juni 2017. Deze beweging is volledig toe te schrijven aan netto terugbetalingen en koersverliezen.

Globaal daalden de netto activa van de fondsen die overwegend beleggen in niet-vastrentende effecten gedurende het tweede kwartaal van 2017 met 3,2 %, en waren ze eind juni 2017 goed voor een gecommercialiseerd vermogen van 144,9 miljard EUR.

Fondsen naar Belgisch recht

Openbaar verdeelde fondsen naar Belgisch recht

De openbare fondsen naar Belgisch recht waren eind juni 2017 goed voor een totaal beheerd netto actief van 135,8 miljard EUR. Op datzelfde ogenblik vertegenwoordigden de pensioenspaarfondsen hierin 19,0 miljard EUR, ofwel 1/7e van de openbare fondsen naar Belgisch recht.

De berekening van de gemiddelde return van de pensioenspaarfondsen op jaarbasis per 30 juni 2017 levert volgend resultaat op:

  • Op 1 jaar: +9,6 %
  • Op 3 jaar: +5,8 %
  • Op 10 jaar: +2,9 %
  • Op 25 jaar: +6,8 %

BEAMA heeft een boordtabel omtrent pensioenspaarfondsen ontwikkeld die als bijlage aan dit persbericht is toegevoegd. Dankzij deze boordtabel worden op kwartaalbasis de kerncijfers rond derde pijler pensioenspaarfondsen en hun evolutie op een beknopte manier visueel weergegeven.

Niet-openbaar verdeelde institutionele fondsen naar Belgisch recht

Sinds de uitvoerings-KB’s gepubliceerd werden in het Belgisch Staatsblad van 18 december 20073, kunnen investeringsvehikels ontwikkeld worden op maat van institutionele beleggers en dit onder de vorm van “Institutionele ICB met een veranderlijk aantal rechten van deelneming”. Deze institutionele fondsen zijn niet-openbare fondsen die dienen aangemeld te zijn bij de FOD Financiën.

Deze institutionele fondsen dienen niet verward te worden met de openbare fondsen met niet-retail aandelenklassen, die zijn aangemeld bij de FSMA.

Eind juni 2017 vertegenwoordigden de 163 institutionele compartimenten naar Belgisch recht 16,39 miljard EUR aan netto actief. Deze fondsen spreken vele institutionele beleggers aan, mede doordat zij diepgang geven aan de institutionele markten op het vlak van financiële activa en pensioenvorming.

Meer informatie

Meer informatie kan worden verkregen via de vertegenwoordiging voor BEAMA:

of via de algemene perscontacten van Febelfin:

Deze en andere statistieken betreffende de ICB-sector, zijn beschikbaar op de website van de BEAMA (www.beama.be) onder de rubriek "Statistieken".

 

1 Conform de lijst van openbare instellingen voor collectieve belegging op de FSMA website.

2 BEAMA definieert retail aandelenklassen als zijnde aandelenklassen die mogen aangeboden worden aan particulieren, waarbij de minimale (initiële) inleg niet meer bedraagt dan 100.000 EUR en waarbij er geen bijkomende voorwaarden worden opgelegd door de beheerder van het fonds.

Tijdens de eerste jaarhelft van 2016 werden zodoende technische verfijningen in de statistieken van BEAMA doorgevoerd.

3 Daarnaast bestaan nog andere niet openbare fondsen die privaat geplaatst worden.

Meer over: