Cijfers ICB-sector 3de trimester 2017

15/12/2017

De Belgische fondsensector kende tijdens het derde kwartaal van 2017 een stijging van 4,2 % onder impuls van netto inschrijvingen aangevuld door koerswinsten opgetekend door de onderliggende activa. Eind september 2017 bedroeg het netto actief van de in België publiek verdeelde fondsen 190,0 miljard EUR.

Het netto actief van de fondsen die hoofdzakelijk beleggen in vastrentende effecten noteerde een toename van 1,6 % gedurende het derde trimester van 2017. Het netto actief van de fondsen die hoofdzakelijk beleggen in niet-vastrentende effecten, zoals “balanced funds” en aandelenfondsen, steeg tijdens deze periode met 4,9 %.

Binnen de categorie van de gemengde fondsen kenden de pensioenspaarfondsen een toename van 0,3 miljard EUR gedurende de periode juli – september 2017. Zij versterkten hun “all time high” en sloten af op 19,3 miljard EUR onder impuls van gunstige koersevoluties.

De gemengde kenden de grootste absolute stijging van hun netto actief. Dergelijke fondsen streven een actief allocatiebeleid na en hebben een grote diversificatie-mogelijkheid.

De monetaire fondsen kenden de sterkste relatieve stijging tijdens het derde trimester van 2017 ten gevolge van netto inschrijvingen.

« Onder impuls van netto inschrijvingen aangevuld door koerswinsten opgetekend door de onderliggende activa sloot de Belgische fondsenmarkt het derde kwartaal van 2017 af op een historisch record. » Marnix Arickx - Voorzitter BEAMA

Belgische fondsenmarkt1

De Belgische fondsenmarkt wordt gedefinieerd als ‘het in België openbaar verdeeld netto actief van fondsen naar Belgisch en buitenlands recht’. Hierbij rapporteert BEAMA over alle aandelenklassen van de openbare fondsen die in België gecommercialiseerd mogen worden.

Onderzoek van BEAMA toont aan dat de netto activa van de in België publiek gecommercialiseerde fondsen gedurende het derde kwartaal van 2017 met 7,7 miljard EUR, ofwel 4,2 %, stegen. Hierdoor vertegenwoordigden de in België publiek gecommercialiseerde fondsen eind september 2017 190,0 miljard EUR, hetgeen een nieuw historisch record bedrag vormt voor de Belgische fondsensector.

De stijging van de Belgische fondsenmarkt gedurende de periode juli – september 2017 wordt enerzijds verklaard door een toegenomen beleggersvertrouwen (wat zich vertaalt in positieve netto inschrijvingen) en anderzijds de gunstige evolutie van de financiële markten.
Onder meer een aantal macro-economische elementen dienen in beschouwing genomen: De Belgische aandelenbeurs had net zoals de Europese – en Amerikaanse aandelenbeurzen de wind in de zeilen gedurende het derde trimester van 2017. Vooral de maand september werd gekenmerkt door groei. Zo sloten respectievelijk de Bel20 5,9 %, de Euro Stoxx 50 4,4 % en de Dow Jones 4,9 % hoger af per einde september dan een kwartaal voordien. De winst van de Amerikaanse beurs werd echter deels weggewerkt door de verzwakking, met 3,5 %, van de Amerikaanse dollar ten opzichte van de euro.
De impact van de langetermijnrentes bleef relatief beperkt tijdens het derde kwartaal van 2017. Naar de toekomst toe worden wel stijgingen verwacht van de meeste internationale langetermijnrentes wat een impact kan hebben op de waardering van obligaties.

De pensioenspaarfondsen trokken de groeilijn van de voorgaande kwartalen ook tijdens het derde trimester van 2017 door. Zo sloten de pensioenspaarfondsen eind september 2017 af op een vermogen van 19,3 miljard EUR. Hiermee verstevigen zij hun “all time high”.

Evolutie van de Belgische fondsenmarkt gedurende het laatste decennium

Percentage aan retail aandelenklassenop de Belgische fondsenmarkt

Fondsen die overwegend beleggen in vastrentende effecten

Binnen de groep van de fondsen die overwegend beleggen in vastrentende effecten, stegen de activa van de in België gecommercialiseerde obligatiefondsen licht met 0,1 miljard EUR, ofwel 0,4 %, gedurende het derde kwartaal van 2017 waardoor ze eind september 2017 uitkomen op een bedrag van 33,5 miljard EUR. Deze beweging vloeit voort uit de koerswinsten opgetekend door de onderliggende obligaties.

De netto activa van de monetaire of geldmarktfondsen tekenden een merkbare stijging op van 0,5 miljard EUR, ofwel 11,8 %, gedurende de periode juli – september 2017. Deze beweging is het gevolg van netto inschrijvingen. Zo vertegenwoordigen de monetaire fondsen op het einde van het derde trimester van 2017 een gecommercialiseerd vermogen van 4,5 miljard EUR.

Als geheel stegen de netto activa van de fondsen die overwegend beleggen in vastrentende activa gedurende het derde kwartaal van 2017 met 1,6 %, waardoor hun gecommercialiseerd netto actief eind september 2017 uitkwam op 38,0 miljard EUR.

Fondsen die overwegend beleggen in niet-vastrentende effecten

Binnen de groep van de fondsen die overwegend beleggen in niet-vastrentende effecten (zoals bv. aandelenfondsen) werden, met uitzondering van de fondsen met kapitaalbescherming en de CPPI-fondsen, enkel stijgende tendensen opgetekend gedurende het derde kwartaal van 2017 en dit ten gevolge van enerzijds netto inschrijvingen en anderzijds koerswinsten van de onderliggende activa in de fondsenportefeuilles.

De activa in België van de aandelenfondsen namen toe met 0,6 miljard EUR, of met 1,2 %, in de periode juli – september 2017. Deze stijging is toe te schrijven aan koerswinsten opgetekend door de onderliggende activa aangevuld door de positieve bijdrage van de netto inschrijvingen. Eind september 2017 bedroeg het vermogen van de aandelenfondsen 54,3 miljard EUR.

Gedetailleerde evolutie van het gecommercialiseerde vermogen gedurende het laatste decennium

De categorie van de gemengde fondsen (inclusief de pensioenspaarfondsen) tekende een sterke toename van 7,0,miljard EUR, of 8,5 %, op tijdens het derde kwartaal van 2017. De significante netto inschrijvingen werden in tweede lijn aangevuld met de positieve impact van de koerswinsten opgetekend door de onderliggende activa. Daarmee komt het gecommercialiseerde vermogen van de gemengde fondsen per eind september 2017 uit op 89,9 miljard EUR.
Deze fondsen kende de voorbije jaren een toenemend succes en sinds 2015 vormen ze de grootste activa klasse. Door hun actieve asset allocatie zijn gemengde fondsen zeer geschikt voor het voeren van een risicospreiding-beleid in het vooruitzicht van MiFID II: zij lenen zich uitstekend tot de afstemming van het product op het risicoprofiel van de cliënten.

Binnen de categorie van de gemengde fondsen kenden de pensioenspaarfondsen een aangroei gedurende het derde kwartaal van 2017. De pensioenspaarfondsen vertegenwoordigden per einde september 2017 een bedrag aan netto activa ten belope van 19,3 miljard EUR, een versteviging van hun “all time high” vermogen.
Tijdens het derde kwartaal van 2017 tekenden de pensioenspaarfondsen netto terugbetalingen op ten belope van 24 miljoen EUR. Een belangrijke kanttekening hierbij is dat in de maand september 2017 een derde maal de versnelde inning aan anticipatieve heffing werd afgehouden (cf. de 5 x 1 % regel)3. Zonder deze versnelde inning zouden er netto inschrijvingen opgetekend zijn van 65 à 70 miljoen EUR.

De fondsen met kapitaalbescherming kenden tijdens het derde trimester van 2017 een daling en vertegenwoordigden eind september 2017 een vermogen van 7,6 miljard EUR. Deze beweging is volledig toe te schrijven aan koersverliezen en netto terugbetalingen.

Globaal stegen de netto activa van de fondsen die overwegend beleggen in niet-vastrentende effecten gedurende het derde kwartaal van 2017 met 4,9 %, en waren ze eind september 2017 goed voor een gecommercialiseerd vermogen van 152,0 miljard EUR.

Fondsen naar Belgisch recht

Openbaar verdeelde fondsen naar Belgisch recht

De openbare fondsen naar Belgisch recht waren eind september 2017 goed voor een totaal beheerd netto actief van 138,9 miljard EUR. Op datzelfde ogenblik vertegenwoordigden de pensioenspaarfondsen hierin 19,3 miljard EUR, ofwel 1/7de van de openbare fondsen naar Belgisch recht.

De berekening van de gemiddelde return van de pensioenspaarfondsen op jaarbasis per 30 september 2017 levert volgend resultaat op:

  • Op 1 jaar: +7,6 %
  • Op 3 jaar: +6,1 %
  • Op 10 jaar: +3,4 %
  • Op 25 jaar: +7,1 %

BEAMA heeft een boordtabel omtrent pensioenspaarfondsen ontwikkeld die als bijlage aan dit persbericht is toegevoegd. Dankzij deze boordtabel worden op kwartaalbasis de kerncijfers rond derde pijler pensioenspaarfondsen en hun evolutie op een beknopte manier visueel weergegeven.

Niet-openbaar verdeelde institutionele fondsen naar Belgisch recht

Sinds de uitvoerings-KB’s gepubliceerd werden in het Belgisch Staatsblad van 18 december 20074, kunnen investeringsvehikels ontwikkeld worden op maat van institutionele beleggers en dit onder de vorm van “Institutionele ICB met een veranderlijk aantal rechten van deelneming”. Deze institutionele fondsen zijn niet-openbare fondsen die dienen aangemeld te zijn bij de FOD Financiën.
Deze institutionele fondsen dienen niet verward te worden met de openbare fondsen met niet-retail aandelenklassen, die zijn aangemeld bij de FSMA.

Eind september 2017 vertegenwoordigden de 165 institutionele compartimenten naar Belgisch recht 17,1 miljard EUR aan netto actief. Deze fondsen spreken vele institutionele beleggers aan, mede doordat zij diepgang geven aan de institutionele markten op het vlak van financiële activa en pensioenvorming.

Meer informatie:

Meer informatie kan worden verkregen via de vertegenwoordiging voor BEAMA, zijnde:

of via de algemene perscontacten van Febelfin, zijnde:

Deze en andere statistieken betreffende de ICB-sector, zijn beschikbaar op de website van de BEAMA (www.beama.be) onder de rubriek ‘Statistieken’.


Conform de lijst van openbare instellingen voor collectieve belegging op de FSMA website.
BEAMA definieert retail aandelenklassen als zijnde aandelenklassen die mogen aangeboden worden aan particulieren, waarbij de minimale (initiële) inleg niet meer bedraagt dan 100.000 EUR en waarbij er geen bijkomende voorwaarden worden opgelegd door de beheerder van het fonds. Tijdens de eerste jaarhelft van 2016 werden zodoende technische verfijningen in de statistieken van BEAMA doorgevoerd.

De regering besliste om de anticipatieve heffing op pensioenspaarfondsen te verlagen van 10 % naar 8 %. Tegelijkertijd wordt er wel voorzien in een versnelde inning van de anticipatieve heffing. Concreet houdt deze versnelde inning van de anticipatieve heffing in dat tijdens 2015, 2016, 2017, 2018 en 2019 de pensioenspaarders 1 % anticipatieve heffing vervroegd moeten betalen op hun opgebouwde kapitaal per einde 2014. Op 60 jarige leeftijd zal het resterende saldo ingehouden worden.
4 Daarnaast bestaan nog andere niet openbare fondsen die privaat geplaatst worden.

Meer over: